نی زار : با مرگ ملک عبداله پادشاه عربستان و جانشینی سلمان شاهزاده ی بیمار و کهن سال به جای وی قابل پیش بینی بود که علی رغم نظام ثابت و فاقد تحرک آل سعود باید منتظر تحرکات و اتفاقات متعددی باشیم. تزلزل داخلی خاندان سعود و شکل گیری اپوزسیونی از شاهزادگان ناراضی اولین پس لرزه های این جابجایی شاهان بود. شاه عربستان که به طور سنتی خود را پدرخوانده ی بخش عمده ای از کشورهای عرب می دانست اکنون علاوه بر داخل در خارج از کشور هم دچار چالش شده بود در عراق، سوریه، لبنان و حتی فلسطین قافیه را باخته بود و بیم آن می رفت که هر لحظه بحرین و یمن را نیز از دست بدهد تحلیلگران سعودی اگر چه می دانستند که انقلاب حوثی ها در یمن معطوف به مذاکره و اصلاح ساختار دولت است و حوثی ها در صدد آن نیستند تا به تنهایی و با شعارهای قومی قدرت را یک کاسه کنند و با انحصارطلبی بر کرسی دولت تکیه بزنند که اگر چنین قصدی داشتند منصور هادی از چنگ آنها نمی گریخت و حوثی ها در صدد برنمی آمدند که وی را قانع به پس گرفتن استعفایش کنند. به نظر می رسد تحلیلگران سعودی حمله به یمن را ابزار مناسبی برای اجماع داخلی آل سعود و قرار دادن شاهزادگان اپوزیسیون در اقلیت و انزوا می دانستند. آل سعود تصور می کرد ورود و خروج به یمن و درگیری های آن هم به سادگی ورود و خروج به بحرین است. هر گاه بخواهد وارد می شود و هر گاه اراده کند می تواند خارج شود. اکنون پس از سه هفته عملیات طوفان قاطعیت نه تنها پیروزی قاطعی به دست نیاورده بر عکس حوثی ها موفق شده اند عدن را هم تصرف کنند و منصور هادی را دوباره فراری بدهند. عربستان و هم پیمانانش تصور می کردند حاتم بخشی های آنان می تواند اجماعی از کشورهای غیرعرب هم برای آنان فراهم سازد اما واکنش قاطع پاکستان به برادرکشی آل سعود و موضع گیری محتاطانه ی افغانستان آنان را به کلی ناامید کرد. آنان که تصور می کردند برای قدم زدن در چمن زارهای یمن به این کشور رفته اند متعجب بودند که چرا سایر کشورها با آنان همراهی نمی کنند. عربستان و متحدانش غافل بودند که کشورهای دیگر با اشراف بر اوضاع می بینند که عاملان طوفان قاطعیت سر خود را بالا گرفته و چشم به مقابل دوخته اند و غافل از این هستند که در حال قدم زدن در باتلاق هستند و لحظه به لحظه بیشتر در حال فرو رفتن در این باتلاقند. تلاش های ایران، عمان، لبنان، پاکستان و سازمان ملل به بار خواهد نشست و زمستان یمن خواهد گذشت و روسیاهی به زغال عربستان و هم پیمانانش خواهد ماند.
دکتر محمدتقی رخشانی
[1]